| De Zes Grote Verliezen |
| Inleiding |
In de werking van een machine onderscheiden we zes soorten verspillingen, die we verliezen noemen, omdat ze tot verlies aan effectiviteit van de machine of installatie leiden. |
| De Zes Grote Verliezen |
| Verliessoorten |
De Zes Grote Verliezen |
| Beschikbaarheidsverlies |
1. Storing aan de machine
2. Wachten |
| Prestatieverlies |
3. Korte stops
4. Gereduceerde snelheid |
| Kwaliteitsverlies |
5. Afval
6. Herbewerking |
|
| Beschikbaarheids-verlies |
Beschikbaarheidsverlies is gedefinieerd als de tijd dat de machine had moeten produceren, maar geen producten maakt. Het omvat in de basis twee soorten verlies: storingen enerzijds, wachten anderzijds. Binnen OEE Toolkit bestaat een speciale vorm van wachten als gevolg van aan- en afvoerproblemen. Dit verlies is gedefinieerd als lijnremmers.
| Verlies |
Omschrijving |
| Storing aan de machine |
Een plotselinge en onverwachte storing van de machine is oorzaak van verlies aan productietijd. De uiteindelijke oorzaak van de storing kan zowel technisch zijn, als organisatorisch (bedieningsfout, gebrekkig onderhoud); OEE kijkt naar de verschijningsvorm. |
| Stilstand |
Productietijd gaat ook verloren als de machine stil staat: tijdens ombouwen, tijdens onderhoud, tot de lunch voorbij is etc.
Bij omstellen wordt de machine meestal enige tijd stilgelegd om de gereedschappen, matrijzen of andere onderdelen te kunnen wisselen. Binnen SMED (Single-Minute Exchange of Die) is deze stilstand gedefinieerd als de tijd tussen het einde van de productie van het laatste goede product van de voorafgaande serie en het eerste goede product van de nieuwe serie. Voor OEE geldt de stilstand over de periode dat er geen product uit de installatie komt (ongeacht de kwaliteit). |
| Lijnremmers |
Stilstand door aan- of afvoerproblemen in een productielijn of in serie geschakelde bewerkingen wordt geclassificeerd als een specifieke vorm van stilstand: Lijnremmers. Omdat de stilstand hierbij elders in de keten of productielijn ontstaat en niet op de machine waar de OEE-meting specifiek betrekking heeft, wordt deze apart zichbaar gemaakt. |
|
| Prestatie-verlies |
Prestatieverlies wil zeggen dat de machine draait, maar niet op maximale snelheid. Er bestaan twee soorten snelheidsverlies:
| Verlies |
Omschrijving |
| Korte stops |
Wanneer een machine wel eens hapert en geen stabiele snelheid heeft, zal een soepele productiestroom belemmerd worden. Deze korte stops en het resulterende prestatieverlies worden meestal veroorzaakt door kleine problemen zoals producten die sensoren blokkeren of vastraken in glijbanen. Deze frequente haperingen kunnen de effectiviteit van de machine drastisch verminderen. |
| Snelheidsverlies |
Het verschil tussen de ingestelde snelheid en de doel of ontwerpsnelheid (ook wel Name Plate Capacity genoemd). Vaak is er een aanzienlijk verschil tussen wat de mensen denken dat de maximale snelheid is en de doel maximumsnelheid. In veel gevallen is de productiesnelheid geoptimaliseerd om andere verliezen zoals kwaliteitsuitval en storingen te voorkomen. Verliezen door gereduceerde snelheid worden daardoor vaak verwaarloosd of onderschat. |
|
| Kwaliteits-verlies |
Kwaliteitsverliezen treden op wanneer de machine producten vervaardigt die niet in één keer goed zijn. We onderscheiden twee soorten kwaliteitsverlies:
| Verlies |
Omschrijving |
| Afval |
Afval zijn die producten die niet voldoen aan de kwaliteitsspecificaties, zelfs of als ‘sub-spec’ verkocht kunnen worden. Het doel is ‘zero defects’: altijd in één keer een goed product maken. Opstart- en leegdraaiverliezen zijn een specifieke vorm van kwaliteitsverliezen en ontstaan wanneer:
- de productie na de opstart niet meteen stabiel is, waardoor de eerste producten niet aan de specificaties voldoen.
- de productie aan het einde van een productierun niet meer stabiel is waardoor de producten niet meer aan de specificaties voldoen.
- een aantal producten niet meer tot de productie(order) wordt gerekend en daardoor als verloren moet worden beschouwd.
Dit zijn veelal verborgen verliezen die vaak als onvermijdelijk beschouwd worden. De omvang van deze verliezen kan verrassend groot zijn. |
| Herbewerking |
Herbewerkingsproducten zijn producten die niet voldoen aan de kwaliteitsspecificaties, maar wel herbewerkt kunnen worden tot goede producten. Op het eerste gezicht lijkt herbewerking niet zo slecht, want het product kan voor de normale prijs verkocht worden. Echter, het product was niet de eerste keer goed en is daarom ook een kwaliteitsverlies net als Afval. |
|
